چاپ تامپو (Pad Printing) چیست؟

چاپ تامپو یک فرایند چاپ غیر مستقیم میباشد که شامل یک محفظه پر از رنگ و پد میباشد که پد به محل رنگ برخورد کرده و تصویر مورد نظر روی آن قرار میگیرد، سپس پد به سطح مورد نظر برخورد کرده و چاپ روی سطح انجام میشود.
چاپ تامپو (Pad Printing)
چاپ تامپو (Pad Printing)

ریشه پیدایش چاپ تامپو

نام مخترع این فرایند مشخص نیست و به عنوان معمایی ذکر شده، اصل این روش از سوئیس میباشد که از پد ژلاتینی برای انتقال جوهر استفاده میشد. در کل این روش مربوط به صنعت ساعت و سرامیک بوده است. چاپ تامپو طی ۴۰ سال گذشته توسعه چشمگیری داشته و امروزه یکی از مهم ترین روش ها در صنعت چاپ میباشد.

مزایای چاپ تامپو

همه روش های چاپ مانند چاپ دیجیتال، چاپ تامپو، چاپ سیلک و… دارای مزایا و معایبی میباشد.در چاپ تامپو، استفاده از لاستیک سیلیکونی به عنوان پد یکی از مهم ترین ابزارها میباشد؛ زیرا به راحتی تغییر شکل پیدا کرده، دافع حشرات بوده و به راحتی جوهر را انتقال میدهد.چاپ تامپون قابلیت استفاده از پد های انعطاف پذیر بر روی انواع سطوح، ناهمواری ها و حتی سطوح چوبی و منبت کاری شده را فراهم میکند که تصاویر چاپ شده تک رنگ تا تصاویر رنگارنگ را شامل میشود، در کل همه کاره است.
چاپ تامپو، امکان چاپ در حفره یا ارتفاع های مختلف را میسر میسازد.
چاپ تامپو، امکان چاپ در حفره یا ارتفاع های مختلف را میسر میسازد.

فرآیند چاپ تامپو

انتقال جوهر یا رنگ

تصویر زیر نشان دهنده روند انتقال جوهر است.
انتقال جوهر یا رنگ در پد پرینتینگ
انتقال جوهر یا رنگ در پد پرینتینگ
این مرحله از چاپ تامپو به دو روش انجام میشود، دستگاه چاپ تامپو سیستم بسته (کاپ) و دستگاه چاپ تامپو سیستم باز (تیغه).
چاپ تامپو سیستم بسته و باز
چاپ تامپو سیستم بسته و باز

دستگاه چاپ تامپو سیستم بسته یا کاپ

در این روش رنگ درون مخزن یا همان کاپ ریخته شده و کاپ با مگنت که داخل آن بکار رفته روی کلیشه محکم می نشیند، سپس رنگ را جلو و عقب میبرد تا یک لایه رنگ داخل گودی کلیشه که عکاسی شده بماند. در این روش در مصرف رنگ و هدر رفتن رنگ صرفه جویی شده و میتوان رنگ را مدت ها درون کاپ قرار دهیم؛ همچنین برای کار های تیراژ بالا، به صرفه تر است.
کاپ از نمای نزدیک
کاپ از نمای نزدیک

دستگاه چاپ تامپو سیستم باز یا تیغه

روش چاپ تامپو تیغه، به این صورت میباشد که به جای مخزن کاپ، از تیغه استفاده میشود. سیستم تیغه قطعات ارزان تری نسبت به سیستم کاپ دارد ولی در هوای آزاد کار میکند و رنگ ممکن است در تشتک چاپ خشک شود و همچنین بعد از مرحله چاپ باید رنگ درون آن را جمع کنیم. تنظیمات دستگاه برای جمع کردن رنگ از سطح صفحه، با تنظیم فشار تیغه انجام میشود.در یک چرخه چاپ، رنگ بر روی یک صفحه ریخته میشود و با یک تیغه به سمت مخزن (کاسه رنگ) برده میشود که در واقع رنگ داخل فرورفتگی های ایجاد شده (تصویر اصلی حک شده) بر روی صفحه فلزی (کلیشه) قرار میگیرد و رنگ اضافه به سمت مخزن هدایت میشود و سپس پد روی محل تصویر قرار گرفته و تصویر روی آن حک میشود و تصویر به سطح مورد نظر انتقال پیدا میکند.

ضخامت لایه جوهر

ضخامت لایه رنگ که در پد انتقال می یابد، حدود ۴ تا ۱۰ میکرون است. ضخامت رنگ به نوع رنگ، ویسکوزیته رنگ، مواد پد، عمق تصویر حک شده در صفحه و شرایط جوی مانند گرما، رطوبت و غیره بستگی دارد.

چاپ چند رنگ

با استفاده از لایه نازک رنگ که در چاپ پد انتقال می یابد، ممکن است یک چاپ چند رنگ «مرطوب» انجام شود که رنگ ها با هم مخلوط شده و اثر از بین رود، برای جلوگیری از آن، میتوان از دستگاه کشویی (شاتل)، دو پد، دو مخزن و کلیشه مجزا برای چاپ دورنگ استفاده کرد.
دستگاه تامپو چاپ چند رنگ
دستگاه تامپو چاپ چند رنگ

انواع پد های تامپو

پد های چاپ به عنوان یک واسطه انتقال استفاده می شود. آنها رنگ را از روی کلیشه برمیدارند و آن را به روی سطح جسم انتقال میدهند.طیف گسترده ای از انواع پدهای سیلیکونی به عنوان انتقال دهنده رنگ استفاده میشود، که با توجه به کاربرد، سختی، شکل، اندازه قطعه مورد استفاده و کیفیت مورد انتظار تقسیم بندی میشود.در این تقسیم بندی از یک رنج با پیش کد ۰۰Si استفاده میشود؛ که دارای تلرانس Shore 00 Si 2± میباشد که از شماره ۳۹ (بسیار نرم) تا ۷۰ (بسیار سخت) افزایش میابد.
  • پد های نرم برای کارهایی با بدنه های ضعیف استفاده میشود تا کالا در زمان چاپ، دچار مشکل و خرابی نشود مانند تخم مرغ و قطعات لاکی نازک.
  •  استفاده از پدهای سخت برای قطعات محکم و خاص است.

پد استاندارد

پدهای استاندارد جهانی برای انواع دستگاه های تامپو استفاده میشود و ویژگی های کلی مانند نرمی مناسب، کیفیت مناسب تصاویر انتقال یافته را شامل میشود که از انواع رایج آن میتوان به استاندارد سفید با کد ۳۹Shore 00 Si، استاندارد سبز با کد ۴۴Shore 00 Si و استاندارد قرمز با کد ۵۴Shore 00 Si اشاره کرد.
پد استاندارد
پد استاندارد

پد آبی

این نوع پد از انواع سخت و مناسب برای چاپ های دقیق میباشد همچنین مناسب برای چاپ های برجسته و صنعت چاپ ساعت میباشد.
پد آبی
پد آبی

پد StarX

خانواده StarX از پدهای تامپو، دارای خواصی مانند ضد الکتریسیته بودن، مقاومت در برابر سایش مکانیکی و انتقال مناسب جوهر میباشد. یک ویژگی مهم این پد ها این است که، فعال سازی آنها دشوار نبوده، بنابراین به سرعت تولید و استفاده میشوند.

پد StarX
پد StarX

پد AreX

در این نوع پد ها رنگ روغنی مورد استفاده در محفظه خاصی قرار دارد که از روغنی شدن سطح جلوگیری میکند و به عنوان پد های خشک شناخته میشود، که مناسب برای صنعت الکترونیک میباشد. همچنین از بهترین ویژگی های آن میتوان به انتقال عالی تصویر و مقاومت خوب در برابر سایش مکانیکی اشاره کرد. 
پد AreX
پد AreX

پد با طول عمر بالا

طول عمر پد چاپ ویژگی مهمی است که، به خواصی مانند مقاومت در برابر سایش مکانیکی، خواص آنتی استاتیک و میزان تورم بستگی دارد؛ از جمله پد های با طول عمر بالا، میتوان به پدهای با کد ۵۴Shore 00 Si و ۴۴Shore 00 Si اشاره کرد.
پد با طول عمر بالا
پد با طول عمر بالا

پد FDA

این نوع پد برای چاپ در صنایع غذایی و دارویی استفاده میشود. این پدها از نوعی پایه آلومینیومی ساخته شده است و مقاوم در برابر پاره شدن است و دارای خواص سایش بسیار خوبی است. از جمله آنها میتوان به پدهای با کد ۶۴Shore 00 Si و ۵۴Shore 00 Si اشاره کرد.
پد FDA
پد FDA

اشکال پد

تقریبا ۲۰۰۰ نوع شکل از پدهای چاپی در دسترس است. شکل پایه آنها گرد، مربع و مستطیل میباشد که انتخاب متناسب شکل پد بر فشرده سازی هنگام چاپ و کیفیت چاپ اثر دارد.
پد در اشکال مختلف
پد در اشکال مختلف

قانون طلایی در انتخاب پدها

هنگام انتخاب یک پد چاپ باید قاعده زیر دنبال شود:همیشه باید سخت ترین، دقیق ترین و بزرگترین پد انتخاب شود.سختی پد کمک می کند تا خطوط تیز و ساختار سطوح، کامل چاپ شود. تیزتر بودن پد بهتر است، زیرا در هنگام برداشتن و انتقال رنگ، هوا راحت تر می تواند خارج شود؛ بزرگی حجم پد می تواند اعوجاج تصویر را به حداقل برساند، زیرا پد های بزرگتر کمتر تغییر می کنند.

استفاده از پد جدید

پد های چاپ جدید باید قبل از اولین استفاده روغن کاری شوند، همچنین مراقبت های ویژه ای برای افزایش عمر مورد نیاز است. شست و شوی سطح پد باید با استفاده از حوله های کاغذی نرم و خیس انجام شود؛ مالش خشک یا خراش دادن می تواند به آن آسیب برساند.

تمیز کردن پد

گرد و غبار و باقی مانده جوهر با استفاده از یک نوار چسب از سطح پد پاک میشود. بهتر است زمان تمیز کردن به جای حلال رنگ، از نوار چسب شیشه ای استفاده شود تا عمر بیشتری داشه باشد. تمیز کردن پد، به صورت اتوماتیک یا با دست انجام میشود.
تمیز کردن پد
تمیز کردن پد
تمیز کردن پد
تمیز کردن پد

نگهداری پد ها

پدها باید به دور از نور خورشید نگهداری شده و از برخورد با اجسام دیگر جلوگیری شود.

پایه اتصال پد

از دو جنس چوب و آلومینیوم به عنوان پایه های پد استفاده می شود.

محلول پاک کننده

در چاپ ممکن است جایی از قطعه بطور اشتباه چاپ زده شود؛ این محلول این امکان را به کاربر میدهد تا رنگ از قطعه بدون اینکه به قطعه آسیب برساند پاک شود.

صفحات (کلیشه)

این صفحه نقش مهمی در چاپ تامپو دارد، بطوریکه طرح مورد نظر روی این صفحه حک میشود؛ کیفیت صفحه و تصویر حک شده، به طور مستقیم کیفیت چاپ را تحت تاثیر قرار می دهد.

انواع صفحات مناسب برای ساخت کلیشه

صفحات پلاستیکی

صفحات پلاستیکی را می توان برای بسیاری از برنامه های مختلف استفاده کرد.به دلیل مزایایی مانند انجام سریع فرآیند، آسان، مقرون به صرفه و انعطاف پذیری بالا، مناسب برای استفاده در مجموعه های تولید کوچک و متوسط میباشد.صفحات پلاستیکی شامل یک ورقه فلزی نازک است که با یک لایه پلاستیکی حساس به نور پوشیده شده است، پس از قرار گرفتن در معرض نور صفحه را میتوان با حلال و یا با آب شستشو داد.
صفحات پلاستیکی
صفحات پلاستیکی

ورق های فولادی

ورق های فولادی شامل فولاد با کیفیت بالاست (سختی تقریبی ۶۵Rc) و به علت مقاومت به سایش بالای آنها، برای کاربرد های تیراژ بالا، مناسب است. ورق های فولادی معمولا ضخامت ۱۰ میلی متر دارند. و صفحات کوچکتر با اندازه های ضخامت ۶ یا ۸ میلیمتر نیز استفاده می شود. هزینه این نوع بیشتر از بقیه میباشد. حکاکی روی آن با فیلم های عکاسی حساس و محلول ها انجام میشود.

ورق های فولادی ۰.۵

ورق های فولادی ۰.۵، صفحات ساخته شده از فولاد نازک (تقریبا ۰.۵میلیمتر) هستند. آنها برای تولیدات متوسط مناسب هستند، فرآیند اچ کردن یا حکاکی با همان فیلم های حساس انجام میشود.
ورق های فولادی ۰.۵
ورق های فولادی ۰.۵

صفحات سرامیکی

صفحات سرامیکی صفحاتی هستند که، به طور کامل از سرامیک تشکیل شده است و میتواند جایگزینی برای برخی برنامه های کاربردی خاص باشد. آنها اغلب در مواردی که طول عمر طولانی و مقاومت به سایش مد نظر است، استفاده می شود.صفحات سرامیکی همیشه با لیزر حکاکی میشود و صفحات زیر نور UV قرار میگیرند و با توجه به قدرت لیزر میتواند عمق مناسبی داشته باشد، این نوع صفحات جهت انتقال جوهر به چسب یا رابط با رنگدانه بالا نیاز دارد.
صفحات سرامیکی
صفحات سرامیکی

جوهر(رنگ)

انتخاب رنگ به نیازی که از آن بر روی سطح مورد نظر استفاده میشود بستگی دارد. از انواع رنگ ها میتوان به سایشی، حلال، مقاومت در برابر آب و هوا و یا مقاومت در برابر سایر مواد مانند گریس، روغن، کرم های آرایشی، مرطوب، اسیدها، مواد شیمیایی، بنزین و غیره اشاره کرد.
جوهر(رنگ) تامپو
جوهر(رنگ) تامپو

ترکیب رنگ

تمام رنگ های مورد استفاده در چاپ تامپو برای پردازش و تولید سریع تنظیم شده است.اپوکسی، پلی استر یا رزین های دیگر به عنوان عوامل اتصال دهنده استفاده میشود. برای ایجاد ترکیب بهتر از اجزای دیگری مانند محلول ها، همگن ساز ها، پرکننده ها و افزودنی ها استفاده میشود.

رنگ یک جزء

در بسیاری از کاربردها از رنگ تک ماده استفاده می شود، که به دلیل افزایش طول عمر و تهیه و استفاده آسانتر و همچنین مقرون به صرفه بودن و دارای مقاومت در برابر سایش زیاد، کاربرد بیشتری دارد.

رنگ دو جزء

این رنگ برای برنامه های کاربردی مورد نیاز است که، کاربرد مکانیکی بوده و مقاومت بالا نیاز است، به عنوان مثال پد کلیدی، سوئیچ و غیره. پس از خشک شدن فیزیکی، یعنی بعد از تبخیر لایه نازک، واکنش شیمیایی شروع می شود و اثر بعد از شش روز کامل می شود.

رنگ مخلوط

سیستم های رنگ مخلوط توسط تولیدکنندگان و با ارائه یک راه حل مقرون به صرفه برای تولید تمام رنگ های Pantone و RAL  طراحی میشود و عمدتا مقدار مصرف ۰.۵ لیتر به ازای هر کیلوگرم میباشد.

رنگ LED

رنگ LED یک پیشرفت نوآورانه در برابر انواع قبلی یعنی رنگ های UV میباشد. از مزایای این رنگ خشک شدن آسان تر و سازگارتر با محیط زیست میباشد؛ همچنین تولید آن آسان تر و عمر ماندگاری آن بیشتر است. رنگ LED بلافاصله پس از عبور از خشک کن خشک میشود؛ همچنین ارزان تر بوده و نیاز به انرژی کمتری دارد و گاز ازن تولید نمیکند.

تنظیم رنگ

رنگی که برای استفاده در چاپ تامپو، آماده می شود باید ویسکوزیته مناسب داشته باشد.

ویسکوزیته

برای رسیدن به ویسکوزیته مناسب باید در طول مخلوط کردن رنگ (جوهر) و رقیق کننده به موارد زیر توجه شود:در ترکیبات رنگ های دو تایی ابتدا رنگ و هاردنر مخلوط میشود.تینر و ریتاردر که هر دو رقیق کننده هستند، برای تنظیم ویسکوزیته به کار میرود که آرام آرام و به مقدار کم افزوده شده و همزمان تکان داده میشود.اگر این کار بدرستی انجام نشود رنگدانه ها از رزین جدا شده و لخته میشود و رنگ یکدستی بدست نمی آید.بعضی از رنگ ها حساس به تکان خوردن هستند و خیلی نمیتوان اینکار را بر روی آنها انجام داد.
ویسکوزیته
ویسکوزیته

چسبندگی

برای اینکه رنگ انتقال یافته در چاپ تامپو، بر روی سطح اثر بهتری داشته باشد، سطح مورد نظر باید به میزان مورد نیاز چسبنده باشد.

پیش درمان

قطعات ساخته شده از پلی اکسید، پلی اتیلن و پلی پروپیلن اگر چسبندگی مناسب نداشته باشد؛ باید قبل از استفاده، سطح با استفاده از یک فرآیند مانند استفاده از حرارت یا شعله اصلاح شود؛ که در این فرایند حرارت وارد شده باید توسط اپراتور کنترل شود تا قطعه تخریب نشود، همچنین این فرایند بسته به زمان انجام آن موجب حذف براقیت سطح میشود.سایش مکانیکی، الکتریسیته ساکن جمع شده بر سطح، گرد و غبار سطحی همه اینها اثرات نامطلوبی بر تصویری که ایجاد میشود دارند، که استفاده از مواد ضد الکتریسیته و ایجاد سطح مرطوب میتواند این اثرات را کاهش دهد.

ساخت قالب و یا فیکسچر

در چاپ تامپو بدلیل فرم های مختلف قطعات صنعتی نیاز به ساخت فیکسچر می باشد؛ تا قطعه روی میز دستگاه ثابت شود و چاپ همه قطعات، در یک ناحیه با موقعیت یکسان زده شود. بطور کل قالب یا فیکسچر برای تنظیم و ثابت نگه داشتن قطعه، مورد نیاز میباشد.
ساخت قالب و یا فیکسچر
ساخت قالب و یا فیکسچر

تعدادی از کاربرد های چاپ تامپو

صنعت ساعت، صنعت الکترونیک، صنعت نیمه هادی، صنعت کامپیوتر، صنعت ارتباطات، لوازم الکترونیکی مصرفی، شاخه پزشکی، صنایع نوری، جواهرات، صنعت خودرو، صنعت لوازم التحریر، لوازم خانگی، ورزش، صنعت اسباب بازی، صنایع پلاستیک، هدایای تبلیغاتی و…از این روش در حالت کلی در بسیاری از موارد از جمله چاپ وسایل قدیمی، اشیا تزئینی، فنجان، خودکار و حتی دکمه استفاده میشود. یکی از مهم ترین عوامل در موفقیت این روش نگاه و طراحی منحصر به فرد است.
تعدادی از کاربرد های چاپ تامپو
تعدادی از کاربرد های چاپ تامپو
تعدادی از کاربرد های چاپ تامپو
تعدادی از کاربرد های چاپ تامپو

مطالب پیشنهادی